18. Yüzyıl Aydınlanma ve Devrim

"Aydınlıklar Yüzyılı": XVIII. yüzyıl deyince akla gelen bu; "Aydınlıklar" deyince de, başta bilimin ve aklın egemenliği geliyor. Ne var ki, XVIII. yüzyıl, bu nitelikleriyle Avrupalıdır. Gerçekten, o yüzyıldadır ki Avrupa'da bilimsel gelişme pek büyük boyutlar kazanır; sanayi devrimi uç verir ve modern teknik çağ başlar. Düşüncenin, akla ve bilime dayanarak, eski düzene, yani feodaliteye ve onun değerlerine, başta da dine, silahlarını -amansızca- doğrultup saldırıya geçişi de, bu yüzyılda ve Avrupa'da olur."Aydınlıklar" Avrupa'sını arkasından çekip götüren de başta İngiltere ile Fransa'dır.Belki yalnız Doğu'dur bunun dışında kalan.Ne bilimsel bir uyanış, ne aklın egemenliği; XVIII. yüzyıl, Doğu bakımından yitirilmiş bir yüzyıldır; öyle olduğu için de, sonraki yüzyılları acılar içinde yaşayacaktır Doğu, yaşıyor da. Ama XVIII. yüzyıl "Aydınlanma"sını Avrupa yarattığı ve yaşadığı içindir ki, dünyanın başka kıtalarındaki gelişmeleri de o belirleyecektir. Bu bakımdan, XVIII. yüzyıl Avrupa'sını bilmek, ondan sonraki gelişmelerin de anahtarlarını verir bize; böylesine bir "kilit" yüzyıldır o yüzyıl Avrupa'da. Aydınlanma hareketini -gecikerek de olsa- yaşayan bir toplumun insanları olarak, o yüzyıl, en başta bizler için öğretici olsa gerek.Okuyunuz göreceksiniz...